ความหลากหลายทางชนิดและการกระจายตัวของพืชสมุนไพรบนภูเขาถมอรัตน์ อำเภอศรีเทพ จังหวัดเพชรบูรณ์

Abstract

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจและวิเคราะห์ความหลากหลายของพืชสมุนไพรตามหลักอนุกรมวิธานพฤกษศาสตร์บนภูเขาถมอรัตน์ อำเภอศรีเทพ จังหวัดเพชรบูรณ์ ซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีระบบนิเวศป่าเต็งรังและป่าเบญจพรรณ ดำเนินการสำรวจภาคสนามในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569 โดยใช้วิธีการเดินสำรวจตามแนวเส้นทางระยะทางรวมประมาณ 1,500–2,000 เมตร ครอบคลุมพื้นที่เปิดโล่ง พื้นที่กึ่งร่ม และพื้นที่ร่มใต้เรือนยอดไม้ ผลการสำรวจพบพืชสมุนไพรทั้งสิ้น 43 ชนิด โดยวงศ์ที่มีความหลากหลายสูงสุด ได้แก่ Fabaceae, Rubiaceae, Apocynaceae, Menispermaceae และ Moraceae พืชสมุนไพรที่พบจำแนกตามลักษณะวิสัยได้เป็น 5 กลุ่ม ได้แก่ ไม้ยืนต้น ร้อยละ 56.67 ไม้เถา ร้อยละ 16.67 ไม้พุ่ม ร้อยละ 13.33 พืชล้มลุก ร้อยละ 10.00 และพืชในกลุ่มหญ้า ร้อยละ 3.33 การใช้ประโยชน์ตามภูมิปัญญาท้องถิ่นครอบคลุมด้านการลดไข้ แก้อักเสบ บำรุงร่างกาย รักษาโรคผิวหนัง และเป็นอาหารพื้นบ้าน ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่าภูเขาถมอรัตน์มีความหลากหลายของพืชสมุนไพรในระดับปานกลางถึงสูง และมีศักยภาพในการเป็นแหล่งทรัพยากรสมุนไพรสำคัญของท้องถิ่น ทั้งในด้านการแพทย์แผนไทยและการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพอย่างยั่งยืน