สภาพที่คาดหวังและสภาพปัจจุบันในการจัดการเรียนรู้สิ่งแวดล้อมศึกษา ที่ส่งเสริมสมรรถนะการปฏิบัติเพื่อสิ่งแวดล้อม ของครูสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครศรีธรรมราช

Abstract

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) สภาพที่คาดหวังและสภาพปัจจุบัน 2) ความต้องการจำเป็น และ 3) แนวทางการจัดการเรียนรู้สิ่งแวดล้อมศึกษาที่ส่งเสริมสมรรถนะการปฏิบัติเพื่อสิ่งแวดล้อมของครูสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครศรีธรรมราช โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Methods Research) รูปแบบ Exploratory Sequential Design เก็บข้อมูลจากประชากร ซึ่งเป็นโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครศรีธรรมราช จำนวน 71 โรงเรียน โดยมีครูผู้สอนวิชาที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมศึกษาเป็นผู้ให้ข้อมูลโรงเรียนละ 1 คน รวมทั้งสิ้น 71 คน สำหรับการเก็บข้อมูลเชิงคุณภาพ ผู้วิจัยใช้วิธีเลือกแบบเจาะจง เพื่อคัดเลือกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 12 คน เครื่องมือที่ใช้ คือ แบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา  ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพที่คาดหวังโดยรวมอยู่ในระดับมาก (µ = 4.46, σ = 0.54) และสภาพปัจจุบันโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง (µ =3.15, σ =0.76)  2) ความต้องการจำเป็นในภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง (0.415)  3) แนวทางการจัดการเรียนรู้สิ่งแวดล้อมศึกษาควรส่งเสริมการศึกษาปัญหาที่ส่งผลกระทบต่อวิถีชีวิตนักเรียน กระบวนการและขั้นตอนการจัดการเรียนรู้ควรเน้นการเรียนรู้เชิงรุก ผสมผสานกับการใช้ปัญหาเป็นฐาน  โครงงานเป็นฐาน และกระบวนการแก้ปัญหาเชิงวิศวกรรม การจัดการเรียนรู้ควรเน้นการบูรณาการข้ามศาสตร์และการสร้างเครือข่ายความร่วมมือ การวัดและประเมินผลสมรรถนะผู้เรียน ควรเปลี่ยนจากการสอบวัดความจำ ไปสู่การวัดผลที่สะท้อนการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมและการลงมือปฏิบัติจริงโดยใช้เครื่องมือที่หลากหลาย และครูควรได้รับการพัฒนาทักษะการ บูรณาการข้ามกลุ่มสาระ ความรู้เชิงลึกเกี่ยวกับปัญหาในท้องถิ่น การออกแบบการเรียนรู้เชิงรุก และทักษะการคิดเชิงระบบ รวมถึงทักษะในยุคดิจิทัล