การสังเคราะห์กรอบแนวคิดประสิทธิผลของการกำกับดูแลโดยรัฐต่อพฤติกรรมความปลอดภัย ของเรือประมงพาณิชย์

Abstract

บทความทบทวนวรรณกรรมนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาแนวคิด ทฤษฎี และงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับประสิทธิผลของการกำกับดูแลโดยรัฐและพฤติกรรมความปลอดภัยของเรือประมงพาณิชย์ 2) สังเคราะห์
องค์ความรู้และวิเคราะห์ความสัมพันธ์ของปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมความปลอดภัยของเรือประมงพาณิชย์ และ 3) พัฒนากรอบแนวคิดเชิงทฤษฎีสำหรับการวิจัยในอนาคต โดยใช้วิธีการทบทวนวรรณกรรม จากบทความวิชาการ งานวิจัย และเอกสารที่เกี่ยวข้องทั้งในประเทศและต่างประเทศ จากฐานข้อมูล Google Scholar และฐานข้อมูลวิชาการที่เกี่ยวข้อง ครอบคลุมเอกสารระหว่างปี พ.ศ. 2564–2568 จากนั้นนำข้อมูลมาสังเคราะห์เชิงเนื้อหาเพื่อวิเคราะห์ความสัมพันธ์ของแนวคิด แนวโน้มองค์ความรู้ และช่องว่างทางการวิจัย   ผลการศึกษาพบว่า ประสิทธิผลของการกำกับดูแลโดยรัฐประกอบด้วย 4 มิติ ได้แก่ 1) ประสิทธิภาพด้านการตรวจการณ์ 2) ประสิทธิภาพด้านการบังคับใช้กฎหมาย 3) ประสิทธิภาพด้านการสื่อสารและให้ความรู้ และ 4) ประสิทธิภาพด้านการสนับสนุนและส่งเสริม ซึ่งมีแนวโน้มส่งผลต่อพฤติกรรมความปลอดภัยของเรือประมงพาณิชย์ใน 3 ด้าน ได้แก่ 1) การตัดสินใจไม่ออกเรือในสภาวะอากาศที่ไม่ปลอดภัย 2) การจัดการชั่วโมงการทำงานและการพักผ่อนของลูกเรือ และ 3) การบรรทุกสินค้าและอุปกรณ์ไม่เกินอัตราที่กำหนด นอกจากนี้ยังพบว่า งานวิจัยที่ผ่านมาให้ความสำคัญกับการควบคุมและการบังคับใช้กฎหมายเป็นหลัก ขณะที่การสร้างวัฒนธรรมความปลอดภัยและการมีส่วนร่วมของชุมชนยังได้รับการศึกษาอย่างจำกัด โดยเฉพาะ
ในบริบทเรือประมงพาณิชย์จังหวัดระนอง ทั้งนี้ องค์ความรู้จากการศึกษาสามารถใช้เป็นพื้นฐานในการพัฒนากรอบแนวคิดและสนับสนุนการกำหนดนโยบายด้านความปลอดภัยทางน้ำในอนาคต